Lekcje niemieckiego od 6-10

LEKCJA 6

Ich habe Kopfschmerzen und muss Tabletten einnehmen.

Na szóstej lekcji nauczysz się:

• słownictwa związanego z chorobami
• słownictwa związanego z wizytą u lekarza
• mówienia o swoich dolegliwościach
• z wiedzy o krajach niemieckojęzycznych – o ubezpieczeniu zdrowotnym w Niemczech

1. Choroby/Krankheiten [krankhajtn]: die Krankheit [krankhajt] – choroba die Gesundheit [gezunthajt] - zdrowie die Grippe [grype] – grypa die Erkältung [erkeltunk] – przeziębienie das Fieber [fiber] – gorączka der Husten [husten] – kaszel der Schnupfen [sznupfen] – katar die Allergie [alergi] – alergia der Diabetes [diabetes] – cukrzyca der Schmerzen [szmercn] – ból der Kopfschmerzen [kopfszmercn] – ból głowy der Magenschmerzen [magenszmercn] – ból żołądka der Rückenschmerzen [rykenszmercn] – ból pleców der Bauchschmerzen [bauchszmercn] – ból brzucha der Halsschmerzen [halsszmercn] – ból gardła der Zahnschmerzen [canszmercn] – ból zęba hoher Blutdruck [hoer blutdruk] – wysokie ciśnienie das Übergewicht [ybergewyśt] – nadwaga der Durchfall [durśfal] – biegunka die Verletzung [ferlecunk] - rana 2. W gabinecie lakerskim/In der Arztpraxis [In dea arctpraxis]: die Arztpraxis [arctpraxis] – gabinet lekarski der Arzt [arct] – lekarz die Ärztin [erctin] – lekarka der Zahnarzt [canarct] – dentysta der Patient [pacjent] – pacjent die Patientin [pacjentin] - pacjentka die Krankenschwester [krankenszfester] – pielęgniarka der Krankenpfleger [krankenpfleger] – pielęgniarz das Krankenhaus [krankenhaus] – szpital der Krankenwagen [krankenwagn] – karetka das Medikament [medikament] – lekarstwo die Tablette [tablete] – tabletka der Hustensaft [hustenzaft] – syrop na kaszel die Tropfen [tropfn] – krople die Salbe [zalbe] – maść der Verband [ferband] - opatrunek das Pflaster [pflaster] - plaster der Gips [gips] – gips das Antibiotikum [antibiotikum] - antybiotyk das Rezept [recept] – recepta die Krankschreibung [krankszrajbung] –zwolnienie lekarskie verschreiben [ferszrajbn] – zapisywać lekarstwo einnehmen [ajnnejmn] – zażywać (lekarstwo) Blutdruck messen [blutdruk mesn] – mierzyć ciśnienie Fieber messen [fiber mesn] – mierzyć temperaturę Ich habe Kopfschmerzen. [Yś habe kopfszmercn.] - Boli mnie głowa. Mein Kopf tut mir weh. [Majn kopf tut mija wej.] – Boli mnie głowa. tut ……. weh – boli (liczba pojedyncza) tun ……. weh – bolą (liczba mnoga) Jeśli chcemy wyrazić, co nam dolega lub co nas boli, możemy powiedzieć: Ich habe Bauch/Magen/Kopf/…schmerzen lub Mein Bauch/Magen tut mir weh. der Arzt:

Was fehlt Ihnen/dir denn? [Was fejlt inen/dija?] – Co Panu/Pani/Tobie dolega? Wie geht es Ihnen? [Wi gejt es inen?] – Jak leci? Jak się Pan/Pani czuje? Nehmen Sie Tabletten! [Nejmn zi tabletn!] – Proszę zażyć tabletki. Bleiben Sie im Bett eine Woche! [Blajbn zi ym bet ajne woche!] – Proszę pozostać w łóżku przez tydzień. Ich schreibe Ihnen ein Rezept. [Yś szrajbe inen ajn recept.] – Przepiszę Panu/Pani receptę. Nehmen Sie Medikamente dreimal am Tag vor/nach dem Essen. [Nejmn zi medikamente drajmal am tak for/nach dejm esn.] – Proszę zażywać leki trzy razy w ciągu dnia przed/po jedzeniu. Gute Besserung! [Gute beserunk!] – Życzę szybkiego powrotu do zdrowia!

der Patient:

Ich fühle mich nicht gut. [Yś fyle myś nyśt gut!] – Nie czuję się dobrze. Es geht mir schlecht. [Es gejt mija szleśt.] – Czuję się źle. Wie oft muss ich die Medikamente nehmen? [Wi oft mus yś medikamente nejmn?] – Jak często muszę zażywać leki? Muss ich im Bett bleiben? [Mus yś ym bet blajbn?] – Muszę zostać/leżeć w łóżku? 3. Landeskunde: Ubezpieczenie zdrowotne/Krankenversicherung [krankenferzyśerunk]: W Niemczech każdy obywatel ubezpieczony jest w kasie chorych, która nazywana jest skrótowo AOK (Allgemeine Ortskrankenkasse – Powszechna Lokalna Kasa Chorych). Wszyscy ubezpieczeni otrzymują kartę ubezpieczeniową (Krankenversichertenkarte) i z nią udają się w razie potrzeby do lekarza. Są w niej zawarte wszelkie informacje dotyczące osoby ubezpieczonej. System ubezpieczeń zdrowotnych zaliczany jest do najlepiej funkcjonujących na świecie.

ZADANIE/Aufgabe:

1. Was passt nicht in die Reihe? Co nie pasuje do pozostałych słów? a) Pflaster b) Verband c) Gips d) Bauchschmerzen Odpowiedź D a) Grippe b) Erkältung c) Husten d) Krankenwagen Odpowiedź D a) einnehmen b) verschreiben c) trinken d) messen Odpowiedź C 2. Was passt zusammen? Co do siebie pasuje? Rezept Odpowiedź 2 1. trinken Medikament Odpowiedź 5 2. schreiben Tabletten Odpowiedź 4 3. messen Blutdruck Odpowiedź 3 4. einnehmen Hustensaft Odpowiedź 1 5. verschreiben 3. Wer sagt das? (A – Arzt, P – Patient) Nummerieren Sie den Dialog! Proszę zaznaczyć, kto to mówi (A-lekarz, P – pacjent) i ponumerować dialog zgodnie z kolejnością wypowiedzi: A/P Bitte sehr und gute Besserung! A/P Wie geht es Ihnen? A/P Muss ich im Bett bleiben? A/P Meine Augen tun mir weh und ich habe Fieber und Husten. A/P Wie oft muss ich die Medikamente nehmen? A/P Ja, mein Kopf tut mir weh den ganzen Tag. A/P Was fehlt Ihnen denn? A/P Ich fühle mich nicht gut. A/P Dann haben Sie bestimmt Grippe. Ich schreibe Ihnen ein Rezept. A/P Ja, bleiben Sie eine Woche im Bett. A/P Haben Sie auch Kopfschmerzen? A/P Zweimal am Tag vor dem Essen. A/P Danke schön! Artz: Wie geht es Ihnen? Patient Ich fühle mich nicht gut. Artz: Was fehlt Ihnen denn? Patient Meine Augen tun mir weh und ich habe Fieber und Husten. Artz: Haben Sie auch Kopfschmerzen? Patient Ja, mein Kopf tut mir weh den ganzen Tag. Artz: Dann haben Sie bestimmt Grippe. Ich schreibe Ihnen ein Rezept. Patient Muss ich im Bett bleiben? Artz: Ja, bleiben Sie eine Woche im Bett. Patient Wie oft muss ich die Medikamente nehmen? Artz: Zweimal am Tag vor dem Essen. Patient Danke schön! Artz: Bitte sehr und gute Besserung!

Pozostałe słówka, które się pojawiły podczas tej lekcji: ich muss [mus] – muszę bleiben [blajbn] – pozostawać bestimmt [besztymt] – na pewno danke schön [danke szyn] – dziękuję bardzo bitte sehr [byte zer] – proszę bardzo den ganzen Tag [dejn gancn tak] – cały dzień die Woche [woche] - tydzień dreimal [drajmal] – trzy razy zweimal [cfajmal] – dwa razy

LEKCJA 7

Mieszkanie

Na siódmej lekcji nauczysz się:

• słownictwa związanego z rodzajami budynków i nazwami ich pomieszczeń oraz wyposażenia, opisywania cech mieszkania
• z gramatyki – o rodzajniku i liczbie mnogiej
• z wiedzy o krajach niemieckojęzycznych – dowiesz się, gdzie najchętniej mieszkają Niemcy

1. Budynki/Gebäude [gebojde] das Gebäude, - [gebojde] - budynek das Einfamilienhaus, ¨-er [ajnfamilienhaus] – dom jednorodzinny das Erdgeschoss , – [ertgeszos] - parter das Haus,¨-er [haus] - dom das Hochhaus,¨-er [hohhaus] - wieżowiec das Stockwerk, -e [sztokwerk] - piętro der Briefkasten, ¨- [brifkastn] – skrzynka na listy der Innenhof, ¨-e [inenhof] – dziedziniec wewnętrzny der Wohnblock, ¨-e [wonblok] – blok mieszkalny das Einfamilienhaus, ¨-er [ajnfamilienhaus] – dom jednorodzinny das Reihenhaus, ¨-er [rajenhaus] – szeregowiec das Mehrfamilienhaus, ¨-er [meafamilienhaus] – dom wielorodzinny 2. Pomieszczenia w mieszkaniu/Wohnungsräume [wonungsrojme] der Flur, -e [flua] – sień, korytarz der Korridor, -e [koridoa] - korytarz das Esszimmer, - [escimea]- jadalnia das Schlafzimmer, - [szlafcimea] - sypialnia das Arbeitszimmer, - [arbaitscimea] – pracownia das Gästezimmer, - [gestecimea] – pokój dla gości die Küche, -n [kuśe] - kuchnia das Bad, -¨er [bad] – łazienka das Wohnzimmer, - [woncimea] - pokój dzienny das Kinderzimmer, - [kindacima] - pokój dziecięcy die Toilette, -n [tojlete] – toaleta der Dachboden [dachbodn] – poddasze der Keller, - [kelea] – piwnica der Balkon, -e [balkon] – balkon die Terrasse, -n [terase] – taras 3. Urządzenie mieszkania/Wohnungseinrichtung [wonungsajnryśtung] die Möbel [moebel] - meble das Bett, -en [bet] – łózko der Tisch, -e [tysz] – stół das Sofa, -s [zofa] – sofa, kanapa das Ecksofa, -s [ekzofa] – sofa narożnikowa der Sessel, - [zesel] – fotel der Stuhl, ¨-e [sztul] – krzesło der Rundtisch, -e [rundtysz] – okrągły stół die Couch, -s [koucz] – tapczan das Regal, -e [regal] – regał das Waschbecken, - [waszbekn] - umywalka der Fernseher, - [fernzeja] - telewizor der Kochherd, -e [kohhert] - kuchenka der Kühlschrank, -¨e [kylszrank] - lodówka die Badewanne, -n [badewane]- wanna die Dusche, -n [dusze] - prysznic die Geschirrspülmaschine, -n [geszirszpulmaszine] – zmywarka do naczyń die Stereoanlage, -n [sztereoanlage] – wieża stereo die Waschmaschine, -n [waszmaszine] - pralka der Schrank, -¨e [szrank] – szafa der Wollteppich, -e [woltepiś] – wełniany dywan der Vorhang, -¨e [foahang] – zasłona die Gardine, -n [gardine] - firanka das Bild, -er [bilt] – obraz der Schreibtisch, -e [szrajptisz] - biurko die Zentralheizung, -en [centralhajcung] – centralne ogrzewanie die Sprechanlage, -n [szpreśanlage] – domofon der Abfalleimer, - [apfalajmea] – kosz na śmieci der Spiegel, - [szpigel] – lustro der Schlüssel, - [szlusel] – klucz das Fenster, - [fenstea] - okno 4. Cechy mieszkania/Wohnungseigenschaften [wonungsajgenszaften] altmodisch [altmodisz] – staromodny aufgeräumt [aufgerojmt] - posprzątany eigen [ajgen] - własny gemütlich [gemutlyś] - przytulny geräumig [gerojmiś] – obszerny geschmackvoll [geszmakfol] – gustowny hell [hel] - jasny komfortabel [komfortabel] – komfortowy möbliert [moeblirt] - umeblowany modern [modern] – nowoczesny praktisch [praktysz] - praktyczny ruhig [ruiś] - spokojny sauber [zauba] - czysty 5. Mieszkańcy/Hausbewohner [hausbewona] der Mieter, - [mita] - najemca der Nachbar, -n [nahbar] - sąsiad die Wohngemeinschaft, -en [wongemajnszaft] – wspólnota mieszkańców 6. Gramatyka/Grammatik: rodzaj i liczba rzeczowników/das Geschlecht und der Plural der Substantive Rodzaj rzeczownika: Rzeczowniki w j. niemieckim piszemy z wielkiej litery – to już wiemy. Dodatkowo każdy rzeczownik ma swój określony rodzaj – podobnie jak w j. polskim. Poniżej rozpiska rodzajów w mianowniku: Nominativ (mianownik – kto? co?) r. męski r. żeński r. nijaki liczba mnoga rodzajnik określony der die das die rodzajnik nieokreślony ein eine ein - Rodzajniki w języku niemieckim nie pokrywają się z rodzajnikami w języku polskim, dlatego należy się ich uczyć od razu z rzeczownikiem. np. kwiat – j. polski – ten kwiat – rodzaj męski/ j. niemiecki – die Blume – rodzaj żeński obraz – j. polski – ten obraz – rodzaj męski/j. niemiecki – das Bild – rodzaj nijaki Rzeczowniki posiadają również liczbę mnogą, którą tworzy się w ten sposób, że dodajemy do rzeczownika końcówkę i czasami Umlaut (ä/ö/ü), np.: das Haus – die Häuser – dodaliśmy końcówkę –er oraz Umlaut nad a die Wohnung – die Wohnungen – dodaliśmy końcówkę –en Końcówki, które występują w liczbie mnogiej, to: e - der Flur – die Flure e+Umlaut – der Schrank – die Schränke er – das Bild – die Bilder er+Umlaut – das Bad – die Bäder (e)n – die Waschmaschine – die Waschmaschinen s – das Sofa – die Sofas czasami nie dochodzi żadna końcówka: der Spiegel – die Spiegel Poza tym wszystkie rzeczowniki w liczbie mnogiej mają rodzajnik die, co widać w tabelce – nie posiadają za to rodzajnika nieokreślonego. Liczby mnogiej należy uczyć się także wraz z rodzajnikiem rzeczownika. Landeskunde [landeskunde]/Krajoznawstwo: Wohnungspreferenzen der Deutschen [wonungpreferencen dea dojczen]/Preferencje Niemców odnośnie miejsca zamieszkania Für Deutsche ist die Wohnung ein Ort, in dem sie gerne viel Zeit verbringen und in den sie viel Geld investieren. Wo wohnen die Deutschen am liebsten? Bevorzugen sie mitten in der Stadt oder auf dem Land zu wohnen? Die Mehrheit der Deutschen will auf dem Land oder in einer kleinen Stadt wohnen, am besten im eigenen Haus. Nur jeder Zehnte möchte in der Großstadt eine Wohnung suchen. Besonders bei den Studenten sind die Wohngemeinschaften beliebt. Sie haben zwei Vorteile: man kann viele neue Leute kennen lernen und dazu billiger wohnen. Besonders in Norddeutschland sind die Reihenhäuser verbreitet, die aus mehreren, in Reihe angelegten Einfamilienhäusern bestehen. Fast alle deutschen Häuser haben Keller, in denen sich oft kleine Werkstätte befinden. Dla Niemców mieszkanie jest miejscem, w którym spędzają wiele czasu i w które inwestują wiele pieniędzy. Gdzie mieszkają Niemcy najchętniej? Wolą mieszkać w środku miasta czy na wsi? Większość Niemców chciałaby mieszkać na wsi lub w małym mieście, najlepiej w swoim własnym domu. Tylko jedna dziesiąta chce poszukać mieszkania w dużym mieście. Szczególnie wśród studentów lubiane są wspólnoty mieszkaniowe. Mają one dwie zalety: można poznać wielu nowych ludzi i do tego taniej mieszkać. Szczególnie w północnych Niemczech są rozpowszechnione domy szeregowe, które składają się z wielu ustawionych w rzędzie domów jednorodzinnych. Prawie wszystkie niemieckie domy mają piwnice, w których znajdują się często małe warsztaty.

ZADANIE/Aufgabe:

1. Was passt nicht in die Reihe? Co nie pasuje do pozostałych słów? a) die Miete b) der Keller c) der Mietvertrag d) der Vermieter Odpowiedź B a) hell b) ruhig c) sauber d) altmodisch Odpowiedź D a) die Sofa b) der Tisch c) der Stuhl d) die Stereoanlage Odpowiedź D 2. Was passt zusammen? Co do siebie pasuje? die Tür Odpowiedź 2 1. wohnen in einer Altbauwohnung Odpowiedź 1 2. zumachen Ordnung Odpowiedź 3 3. machen 3. Analysieren Sie bitte den Plural/proszę przeanalizować liczbę mnogą rzeczowników (jakie końcówki dochodzą): a) die Wollteppiche końcówka e b) die Vorhänge końcówka e i Umlaut c) die Couchs końcówka s d) die Regale końcówka e e) die Waschbecken brak końcówki f) die Badewannen końcówka n g) die Bäder końcówka er i Umlaut 4. Was gehört zur Einrichtung dieser Hausräume? Co należy do wyposażenia tych pomieszczeń domu? das Bad - das Waschbecken, die Badewanne, die Zahnbürste, der Spiegel das Esszimmer - der Teller, das Besteck, der Tisch, die Flasche das Schlafzimmer - die Nachttischlampe, das Bett, der Wecker, der Nachttisch der Balkon - der Liegestuhl, die Topfpflanzen, der Sonnenschirm, die Kräuter der Keller - die Kisten, der Hammer,

das Waschbecken, der Tisch, der Wecker, die Topfpflanzen, der Liegestuhl, der Hammer, das Bett, die Badewanne, der Sonnenschirm, die Kisten, die Zahnbürste, der Spiegel, die Nachttischlampe, das Besteck, der Teller, die Flasche, die Kräuter, der Nachttisch

Pozostałe słówka, które się pojawiły podczas tej lekcji: die Decke, -n [deke] - sufit die Miete, -n [mite] – czynsz die Altbauwohnung, -en [altbauwonunk] – mieszkanie w starym budownictwie der Hammer, - [hamea] – młotek der Nagel, ¨- [nagel] – gwoźdź die Kiste, -n [kyste] – skrzynka das Besteck [besztek] – sztućce das Kraut, ¨-er [kraut] – zioło die Berghütte, -n [berkhute] – schronisko górskie das Altersheim, -e [altershajm] – dom opieki dla osób starszych der Vermieter, - [feamitea] – wynajmujący lokal einrichten [ajnryśten] - urządzać bügeln [bygeln] – prasować

LEKCJA 8

Frohe Ostern!

Na ósmej lekcji nauczysz się:

• słownictwa związanego ze świętami Wielkiej Nocy
• życzeń wielkanocnych
• o tradycjach wielkanocnych w Niemczech

1. Ostern [Ostern] Wielkanoc: die Fastenzeit [fastencajt] – Wielki Post streng fasten [sztrenk fasten] – ściśle, surowo pościć der Palmsonntag [palmzontak] – Niedziela Palmowa die Karwoche [karwoche] – Wielki Tydzień der Gründonnerstag [gryndonerstak] – Wielki Czwartek der Karfreitag [karfrajtak] – Wielki Piątek der Ostersamstag [osterzamstak] – Sobota Wielkanocna der Ostersonntag [osterzontak] – Niedziela Wielkanocna der Ostermontag [ostermontak] – Poniedziałek Wielkanocny das Osterspritzen [osterszprycen] – polewanie wodą/śmigus-dyngus die Auferstehung von Jesu [ałfersztejunk fon jezu] – zmartwychwstanie Jezusa die Auferstehungsmesse [ałfersztejungsmese] – msza rezurekcyjna der Osterhase [osterhaze] – zajączek wielkanocny das Osternest [osternest] – gniazdo wielkanocne (z jajkami i słodyczami) das Osternest verstecken [osternest ferszteken] – chować gniazdo der Osterstrauß [ostersztraus] – bukiet wielkanocny vorbereiten [forberajten] - przygotować das Osterlamm [osterlam] – baranek wielkanocny das Osterei [osteraj] – jajko wielkanocne Ostereier teilen [osteraja tajlen] – dzielić jajka wielkanocne Ostern feiern [ostern fajern] – świętować Wielkanoc mit Wasser bespritzen [myt wasza beszprycen] – polewać wodą das Osterspritzen [osterszprycen] – polewanie wodą w Poniedziałek Wielkanocny Ostereier verstecken [osteraja ferszteken] – chować jajka wielkanocne Speisen weihen [szpajzen wajen] – święcić potrawy Ostereier bemalen [osteraja bemalen] – malowac jajka das Feuer anzünden [fojea ancynden] – rozpalać ognisko etwas Grünes [etfas grynes] – coś zielonego besuchen [bezuchen] – odwiedzać die Bekannten [bekanten] – znajomi populär [populea] – popularne 2. Osternwünsche [Osternwynsze] Życzenia Wielkanocne: Tak można składać życzenia wielkanocne: Frohe Ostern. [Froe ostern.] – Wesołych Świąt Wielkanocnych. Ich wünsche Ihnen frohes Osterfest! [Yś wynsze inen froes osterfest!] – Życzę Państwu wesołych Świąt Wielkanocnych! Schöne Feiertage und ein frohes Osterfest! [Szyne fajertage unt ajn froes osterfest!] A tak można krótko odpowiedzieć: Danke, gleichfalls! [Danke, glajśfals!] - Dziękuję, nawzajem! 3. Landeskunde [Landeskunde] Ostern in Deutschland: Die Karwoche und Ostern sind in der Kirche sehr wichtig. Am Gründonnerstag isst man in Deutschland etwas Grünes – das bringt Gesundheit und Glück. Am Karfreitag fastet man nicht so streng wie in Polen. An diesem Tag zündet man vor der Kirche Feuer an, das ist Symbol für den kommenden Jesu. Das Weihen der Speisen am Ostersamstag ist in Deutschland nicht so populär wie in Polen. Nach der Auferstehungsmesse am Ostersonntag isst man zusammen ein Osterfrühstück. Die Kinder suchen im Garten oder zu Hause das Osternest mit Ostereiern und Süßigkeiten, die der Osterhase für sie versteckt hat. Sehr oft bereitet man auch einen Osterstrauß mit Frühlingsblumen vor. Am Ostermontag gibt es kein Osterspritzen und die Deutschen besuchen Familie und Bekannten. Wielki Tydzień i Wielkanoc są w Kościele bardzo istotne. W Wielki Czwartek jada się w Niemczech coś zielonego – przynosi to zdrowie i szczęście. W Wielki Piątek nie pości się tak ściśle jak w Polsce. W tym dniu rozpala się przed kościołami ogniska, co symbolizuje nadejście Jezusa. Święcenie potraw w sobotę nie jest tak popularne jak w Polsce. Po mszy rezurekcyjnej w Niedzielę Wielkanocną jada się wielkanocne śniadanie. Dzieci szukają w ogrodzie lub w domu tzw. gniazda wielkanocnego z pisankami i słodyczami, które schował dla nich zajączek wielkanocny. Bardzo często przygotowuje się bukiet wielkanocny z wiosennych kwiatów. W Poniedziałek Wielkanocny nie ma tradycji polewania wodą i Niemcy odwiedzają swoje rodziny i znajomych.

ZADANIE/Aufgabe:

1. Was passt nicht in die Reihe? Co nie pasuje do pozostałych słów? a) Osterhase b) Hähnchen c) Osterlamm Odpowiedź B Osterei: a) bemalen b) feiern c) teilen Odpowiedź B a) Auferstehungsmesse b) Kirche c) gleichfalls Odpowiedź C a) Ostersamstag b) Osternest c) Ostermontag Odpowiedź B 2. Was passt zusammen? Co do siebie pasuje? Osterstrauß Odpowiedź 3 1. besuchen Osternest Odpowiedź 5 2. weihen Speisen Odpowiedź 2 3. vorbereiten Familie Odpowiedź 1 3. bemalen Ostereier Odpowiedź 4 3. verstecken 3. Was gibt es in Polen, was in Deutschland? Schreiben Sie P (Polen) oder D (Deutschland). Jakie tradycje są w Polsce, jakie w Niemczech? Proszę zaznaczyć P (Polska) lub D (Niemcy): Man versteckt Eier im Garten. – D Man weiht die Speisen. – P Es gibt am Ostermontag Osterspritzen. – P Am Gründonnerstag isst man etwas Grünes. – D Am Karfreitag fastet man streng. – P Am Tisch steht ein Osterstrauß. - D

Pozostałe słówka, które się pojawiły podczas tej lekcji: die Gesundheit [gezunthajt] - zdrowie das Glück [glyk] – szczęście sehr oft [zea oft] – bardzo często

LEKCJA 9

Ich mache zu Hause Ordnung.

Na dziewiątej lekcji nauczysz się:

• wyrażeń opisujących najczęściej wykonywane prace domowe
• nazw środków czyszczących i przedmiotów niezbędnych podczas porządków domowych
• z gramatyki – o czwartym przypadku w języku niemieckim – bierniku (Akkusativ)

1. Porządki domowe / Hausarbeiten [hausarbajtn]: Ordnung machen [di ordnunk machn] – robić porządki Ordnung halten [di ordnunk haltn] – utrzymywać porządek Unordnung beseitigen [di unordnunk bezajtigen] – usunąć nieporządek Geschirr spülen [geszir szpylen] – zmywać naczynia Geschirr abtrocknen [geszir aptroknen] – wycierać naczynia Müll wegbringen [myl wekbringn] – wynosić śmieci den Mülleimer leeren [dejn mylajma lejren] – opróżnić kosz na śmieci den Boden reinigen [dejn bodn rajnign] – umyć podłogę den Backofen reinigen [dejn bakofn rajnign] – czyścić piekarnik den Rasen mähen [dejn razn mejn] – kosić trawnik das Bett machen [das bet machn] – ścielić łóżko die Bettwäsche wechseln [di betwesze wekseln] – zmieniać pościel Blumen gießen [blumen gisen] – podlewać kwiaty den Tisch abräumen [dejn tisz abrojmen] – sprzątać ze stołu das Zimmer lüften [das zimea lyften] – wietrzyć pokój die Wände streichen [di wende sztrajśen] – malować ściany Staub wischen [sztaub wiszen] – ścierać kurze Staub saugen [sztaub zaugen]/staubsaugen [sztaubzaugen] – odkurzać Fenster putzen [ fenstea putzn] – myć okna aufräumen [aufrojmen] - sprzątać bügeln [bygeln] - prasować fegen [fejgen] – zamiatać waschen [waszen] – prać abwischen [apwiszen] - wycierać 2. Rzeczowniki / Substantive [zubstantiwe]: der Schmutz [szmutz] – brud die Verunreinigung [feaunrajnigung] – zabrudzenie der Fleck, -e [flek] – plama der Staub [sztaub] - kurz der Abfalleimer, - [abfalaima] - kosz na śmieci der Müllcontainer, - [mylkontejnea] – pojemnik na śmieci die Mülltrennung, -en [myltrenunk] – segregowanie śmieci der Besen, - [bezen] – miotła die Schaufel, -n [szaufel] - szufelka der Lappen, - [lapn] – szmatka der Handschuh, -e [handszu] – rękawiczka der Staubsauger, - [sztaubzaugea] - odkurzacz die Waschmaschine, -n [waszmaszine] - pralka die Schüssel, - [szysel] – miska die Bürste, -n [byrste] – szczotka das Spülbecken, - [szpylbekn] - zlew 3. Środki czyszczące / Waschmittel [waszmytel]: das Waschpulver, - [waszpulwea] – proszek do prania der Glasreiniger, - [glasrajnigea] – płyn do mycia szyb das Spülmittel, - [szpylmytel] – płyn do mycia naczyń das Wasser [wasa] – woda die Seife, -n [zajfe] – mydło der Essig, -e [esiś] – ocet der Zitronensaft, ¨-e [zitronenzaft] – sok z cytryny das Salz [zalc] - sól 4. Przymiotniki / Adjektive [adjektiwe]: sauber [zauba], reinlich [rajnliś] – czysty aufgeräumt [aufgerojmt] – posprzątany ordentlich [ordentliś] – porządny gepflegt [gepflegt] – zadbany wohlriechend [wolriśend] – ładnie pachnący schmutzig [szmucyś] – brudny staubig [sztaubyś] – zakurzony befleckt [beflekt] – zaplamiony beschmutzt [beszmutzt] - zabrudzony 5. Zawody / Berufe [berufe] die Putzfrau, -en [putzfrau] – sprzątaczka die Hausfrau, -en [hausfrau] – gospodyni domowa der Gärtner, - [gertnea] – ogrodnik 6. Gramatyka/Grammatik: biernik/Akkusativ: Biernik (Akkusativ) odpowiada na pytania wen?, was?, czyli kogo, co?. Wyraża się go w ten sposób, że zmienia się rodzajnik przed rzeczownikiem. Poniżej znajduje się tabela, która pokazuje, jakie rodzajniki występują w bierniku. Jak widzimy, różnica między mianownikiem (Nominativ) a biernikiem (Akkusativ) polega tylko na tym, że w rodzaju męskim zamiast der jest den, a do rodzajnika nieokreślonego dochodzą końcówki –en. Przykład: Ich habe einen Staubsauger und eine Waschmaschine. Mam odkurzacz i pralkę. Ich habe – wen? was? (kogo? co?) – einen Staubsauger und eine Waschmaschine. – po czasowniku haben stawiamy biernik (Akkusativ). Jako, że: Staubsauger – to rodzaj męski (der/ein) – w bierniku przyjmuje rodzajnik den/einen Waschmaschine – to rodzaj żeński (die/eine) – w bierniku rodzajnik zostaje taki sam – die/eine. rodzaj męski maskulinum rodzaj żeński femininum rodzaj nijaki neutrum liczba mnoga Plural rNominativ (wer?, was?) der ein/kein die eine/keine das ein/kein die -/keine Akkusativ (wen?, was?) den einen/keinen die eine/keine das ein/kein die -/keine

ZADANIE/Aufgabe:

1. Was brauchen wir, um diese Hausarbeiten zu machen? / Czego potrzebujemy, aby wykonać te prace domowe? das Fenster putzen - der Glasreiniger, der Lappen, die Handschuhe den Teppich reinigen - der Staubsauger die Kleidung waschen - das Waschpulver, die Waschmaschine

der Staubsauger, der Glasreiniger, das Waschpulver, der Lappen, die Handschuhe, die Waschmaschine 2. Wie bezeichnen wir ein solches Haus? / Jak określimy taki dom? gepflegt │ ohne Schmutz │ ohne Staub │ in Ordnung │ aufgeräumt │ reinlich sauber der Fleck │ beschmutzt │ die Verunreinigung │ schmutzig

befleckt der Staub │ schmutzig │ nicht abwischen

staubig

befleckt, sauber, staubig 3. Teilen Sie bitte die Waschmittel in natürliche und künstliche ein. / Proszę podzielić środki czyszczące na naturalne i sztuczne. natürliche Waschmittel der Zitronensaft, das Salz, der Essig künstliche Waschmittel das Spülmittel, das Waschpulver, der Glasreiniger

das Spülmittel, der Zitronensaft, das Waschpulver, das Salz, der Glasreiniger, der Essig 4. Ergänzen Sie bitte den bestimmten oder unbestimmten Artikel in Akkusativ. / Proszę wstawić rodzajnik określony lub nieokreślony w bierniku. den Spiegel abwischen Spiegel abwischen (der Spiegel, rodzaj męski) einen Tisch abwischen Tisch abwischen (ein Tisch, rodzaj męski) die Glühlampe auswechseln Glühlampe auswechseln (eine Glühlampe, rodzaj żeński) eine Gardine bügeln Gardine bügeln (eine Gardine, rodzaj żeński) die Schuhe pflegen Schuhe pflegen (die Schuhe, l.mnoga) die Badewanne reinigen Badewanne reinigen (die Badewanne, rodzaj żeński) das Fenster putzen Fenster putzen (das Fenster, rodzaj nijaki)

Pozostałe słówka, które się pojawiły podczas tej lekcji: das Unkraut [unkraut] – chwast vergessen [feagesen] - zapominać der Spiegel [szpigel] – lustro die Glühlampe [glylampe] – żarówka die Gardine [gardine] – firanka die Badewanne [badewane] – wanna sortieren [zortiren] – sortować pflegen [pflegen] – konserwować, pielęgnować auswechseln [auswechseln] - wymieniać

LEKCJA 10

Ich kaufe heute im Kaufhaus ein.

Na dziesiątej lekcji nauczysz się:

• nazw sklepów
• praktycznych zwrotów przydatnych podczas robienia zakupów oraz przymiotników opisujących towary
• z gramatyki: o czasownikach rozdzielnie złożonych

1. Sklepy specjalistyczne / Fachgeschäfte [Fachgeszefte]: das Bekleidungsgeschäft, -e [beklajdungsgeszeft] – sklep z ubraniami das Blumengeschäft, -e [blumngeszeft] – sklep z kwiatami das Kaufhaus, ¨-er [kaufhaus] – dom towarowy das Lebensmittelgeschäft, -e [lebensmytelgeszeft] – sklep spożywczy das Schreibwarengeschäft, -e [szrajpwarengeszeft] – sklep z artykułami piśmienniczymi das Schuhgeschäft, -e [szugeszeft] – sklep obuwniczy das Sportgeschäft, -e [szportgeszeft] – sklep sportowy der Bäcker, - [bekea] – piekarz der Juwelier, - [juweliea] – jubiler der Metzger, - [metzgea] – rzeźnik der Supermarkt, ¨-e [zupamarkt] – supermarket die Apotheke, -en [apoteke] – apteka die Bäckerei, -en [bekeraj] – piekarnia die Buchhandlung, -en [buchhandlung] – księgarnia die Haushaltswaren, - [haushaltswaren] – sprzęt domowy die Konditorei, -en [konditoraj] - cukiernia 2. Czasowniki / Verben [Werben]: anbieten [anbiten] – oferować anprobieren [anprobiren] – przymierzać einpacken [ajnpakn] – zapakować kaufen [kaufn] – kupować umtauschen [umtauszn] – wymieniać werben für [werbn fya] – reklamować zahlen [calen] – płacić zurückbekommnen [curykbekomn] – otrzymać z powrotem zurückgeben [curykgebn] – zwracać z powrotem Preise vergleichen [prajze feaglajśen] – porównać ceny Schlange stehen [szlange stejen] – stać w kolejce 3. Rzeczowniki / Substantive [Zubstantiwe]: das Angebot, -e [angebot] – oferta das Geld [gelt] – pieniądze das Wechselgeld/Restgeld [wekselgeld/restgeld] – reszta (pieniędzy) das Schaufenster, - [szaufenstea] – wystawa sklepowa das Werbeplakat -e [werbeplakat] – plakat reklamowy der Einkaufswagen, - [ajnkaufswagn] – wózek na zakupy der Kunde, -n [kunde] – klient der Markt, ¨-e [markt] – targowisko der Verkäufer, - [feakojfea] – sprzedawca die Bedienung, -en [bedinunk] – obsługa die Einkaufsliste, -n [ajnkaufsliste] – lista zakupów die Kreditkarte, -n [kreditkarte] – karta kredytowa die Tüte, -en [tyte] – torebka foliowa die Umkleidekabine, -n [umklajdekabine] – przebieralnia die Ware, -n [ware] – towar 4. Praktyczne zwroty w sklepie / Praktische Redewendungen im Laden [Praktysze redewendungen ym laden]: Was wünschen Sie? [Was wynszen zi?] – Czego Pani/Pan sobie życzy? Ich hätte gern ... [Yś hete gern…] – Chciał(a)bym ... Kann ich ... anprobieren? [Kan yś… anprobiren?] – Czy mogę przymierzyć ...? Ich möchte mir ... ansehen ... [Yś muśte mija… anzejen…] – Chciałbym obejrzeć ... Ich nehme ... [Yś nejme...] – Biorę ... Wo kann ich bezahlen? [Wo kan yś becalen?] – Gdzie mogę zapłacić? Sie bezahlen an der Kasse. [Zi becalen an dea kase.] – Płaci pan/pani przy kasie. Kann ich mit der Kreditkarte zahlen? [Kan yś mit dea kreditkarte zalen?] – Czy mogę płacić kartą kredytową? Ich möchte das gerne umtauschen. [Yś myśte das gerne umtauszn.] – Chciałbym to wymienić. Das ist viel zu teuer! [Das yst fil cu tojea!] - Jest o wiele za drogo! 5. Przymiotniki / Adjektive [Adjektiwe]: bequem [bekwem] - wygodny billig [bylyś] – tani fehlerhaft [fejlerhaft] – wybrakowany frisch [frysz] – surowy gebraucht [gebraucht] – używany geöffnet [geyfnet] – otwarty geschlossen [geszlosn] – zamknięty kaputt [kaput] – zepsuty kostenlos [kostenlos] – darmowy lecker [leka] - smaczny modern [modern] - wygodny neu [noj] - nowy preiswert [prajswert] – tani schön [szyn] - ładny teuer [tojea] – drogi verpackt [feapakt] – zapakowany von guter Qualität [fon guta kfalitet] – dobrej jakości von schlechter Qualität [fon szleśtea kfalitet] – złej jakości 6. Gramatyka/Grammatik: biernik/Akkusativ: Czasowniki rozdzielnie złożone, np. einkaufen (robić zakupy), składają się z przedrostka – np. ein i właściwego czasownika - kaufen. Podczas odmiany przedrostek przechodzi na koniec zdania. ich kaufe ein wir kaufen ein du kaufst ein ihr kauft ein er/sie/es kauft ein sie/Sie kaufen ein np. Ich kaufe heute im Kaufhaus ein. – kaufen odmienia się zgodnie z osobą – ich, natomiast przedrostek ein idzie na koniec zdania. Podobnie zachowują się czasowniki z przedrostkami zurück-, an- i kilka innych. Przykłady: zurückbekommen: Wir bekommen das Geld zurück. – Otrzymamy z powrotem pieniądze. einpacken: Er packt seine Tabletten ein. – On pakuje swoje tabletki. anprobieren: Sie probiert den Mantel an. – Ona przymierza płaszcz.

ZADANIE/Aufgabe:

1. In welchem Geschäft kauft man diese Waren? / W jakim sklepie kupujemy te towary? das Obst - das Lebensmittelgeschäft das Medikament - die Apotheke das Fleisch - der Metzger das Brot - der Bäcker die Schuhe - das Schuhgeschäft der Kuchen - die Konditorei das Buch - die Buchhandlung

das Schuhgeschäft, die Apotheke, die Buchhandlung, der Bäcker, das Lebensmittelgeschäft, der Metzger, die Konditorei 2. Schreiben Sie Antonyme. / Proszę wpisać antonimy (przeciwieństwa). billig - teuer von guter Qualität - von schlechter Qualität geschlossen - geöffnet neu - alt 3. Ergänzen Sie die Verben. / Proszę uzupełnić czasowniki. das Schaufenster - das Schaufenster sich ansehen das Geld - das Geld zurückbekommen die Lebensmittel - die Lebensmittel einpacken den Mantel - den Mantel anprobieren

anprobieren, zurückbekommen, einpacken, sich ansehen 4. Wer sagt das? (K – Kunde, V – Verkäufer) Bringen Sie den Dialog in die richtige Reihenfolge! Proszę zaznaczyć, kto to mówi (K - klient, V – sprzedawca) i uporządkować dialog: a) im Bekleidungsgeschäft (w sklepie z ubraniami) K/V Was wünschen Sie bitte? K/V Bitte schön. Möchten Sie diesen Mantel anprobieren? K/V Ja. Diese Größe ist genau richtig! Ich nehme diesen. Wo kann ich bezahlen? K/V Ich möchte einen Mantel kaufen, aber ich sehe meine Größe nicht! K/V Größe 40. K/V Welche Größe tragen Sie denn? K/V Sie bezahlen an der Kasse. V: Was wünschen Sie bitte? K Ich möchte einen Mantel kaufen, aber ich sehe meine Größe nicht! V: Welche Größe tragen Sie denn? K Größe 40. V: Bitte schön. Möchten Sie diesen Mantel anprobieren? K Ja. Diese Größe ist genau richtig! Ich nehme diesen. Wo kann ich bezahlen? V: Sie bezahlen an der Kasse. b) auf dem Markt (na targu) K/V Das ist viel zu teuer! Ich habe das für 1,5 Euro woanders gesehen. K/V Aber sie sind von sehr guter Qualität! K/V Morgen! Ich möchte einen Apfelkuchen backen. Haben Sie vielleicht Äpfel? K/V Wie viel kostet ein Kilo? K/V 2 Euro. K/V Selbstverständlich! Sie sind sehr schön und lecker. K/V Die kann ich nicht kaufen. K: Morgen! Ich möchte einen Apfelkuchen backen. Haben Sie vielleicht die Äpfel? V Selbstverständlich! Sie sind sehr schön und lecker. K: Wie viel kostet ein Kilo? V 2 Euro. K: Das ist viel zu teuer! Ich habe das für 1,5 Euro woanders gesehen. V Aber sie sind von sehr guter Qualität! K: Die kann ich nicht kaufen.

Pozostałe słówka, które się pojawiły podczas tej lekcji: das Unkraut [unkraut] – chwast vergessen [feagesen] - zapominać der Spiegel [szpigel] – lustro die Glühlampe [glylampe] – żarówka die Gardine [gardine] – firanka die Badewanne [badewane] – wanna sortieren [zortiren] – sortować pflegen [pflegen] – konserwować, pielęgnować auswechseln [auswechseln] - wymieniać 

ze stronki Prosenior