LEKCJA 28

Mein Zahn tut weh

Na dwudziestej ósmej lekcji nauczysz się:

• słownictwa związanego z wizytą u stomatologa
• z gramatyki: o zaimkach dzierżawczych
• z wiedzy o krajach niemieckojęzycznych: umawianie wizyty u stomatologa w Niemczech

1. Czasowniki / Verben [werben]:

bohren [boren] - wiercić, borować
plombieren [plombiren] - plombować
wehtun [wejtun] - boleć
putzen [pucen] - czyścić
kauen [kałen] - żuć
ausspülen [ałsszpylen] - płukać
untersuchen [untazuchen] - badać
behandeln [behandeln] - leczyć

2. Rzeczowniki / Substantive [zubstantiwe]:

der Zahn [can] - ząb
die Zähne [cejne] - zęby
das Gebiss [gebys] - uzębienie
das Zahnfleisch [canflajsz] - dziąsło
der Backenzahn [bakencan] - ząb trzonowy
der Schneidenzahn [sznajdencan] - siekacz
der Eckzahn [ekcan] - kieł
die dritten Zähne [di driten cejne] - sztuczna szczęka
die Prothese [protejse] - proteza, sztuczna szczęka
künstliches Gebiss [kynstlisies gebys] - sztuczna szczęka
der Kiefer [kifa] - szczęka
der Zahnarzt [canarct] - stomatolog
die Plombe [plombe] - plomba
die Zahnfüllung [canfylung] - plomba
die Krone [krone] - koronka
die Zahnpasta [canpasta] - pasta do zębów
die Zahnbürste [canbyrste] - szczoteczka do zębów
das Zahnputzglas [canpucglas] - kubek do płukania
die Zahnseide [canzajde] - nić dentystyczna
die Mundspülung [mundszpylung] - płyn do płukania jamy ustnej
die Karies [karis] - próchnica
das Loch [loch] - dziura
das Zahnfleischbluten [canflajszbluten] - krwawienie dziąseł
die Zahnfleischentzündung [canflajszentcyndung] - zapalenie dziąseł
der Mundgeruch [mundgeruch] - zapach z ust
die Betäubung [betojbung] - znieczulenie
die Zahnspange [canszpange] - aparat dentystyczny

3. Zwroty / Ausdrücke [ausdryke]:

Zähne putzen [cejne pucen] - myć zęby
Zahnpasta aus der Tube herausdrücken [canpasta ałs dea tube herałsdryken] - wycisnąć paste z tubki
Becher mit Wasser füllen [besia myt wasa fylen] - napełnić kubek wodą
Zahnseide benutzen [canzajde benucen] - używać nici dentystycznej
elektrische Zahnbürste haben [elektrysze canbyrste haben] - mieć szczoteczkę elektryczną
den Mund öffnen [dejn mund yfnen] - otworzyć usta
gründlich ausspülen [gryndliś ałsszpylen] - dobrze wypłukać
starke Zahnschmerzen haben [sztarke canszmercen haben] - mieć silne bóle zęba
den Zahnstein entfernen [cansztajn entfernen] - usuwać kamień
Füllung einsetzen [fylung ajnzecen] - założyć plombe
Füllung ist herausgefallen [fylung yst herałsgefalen] - plomba wypadła
Zahn ziehen [can cijen] - wyrwać zęba
Zähne besser pflegen [cejne besa pflejgen] - lepiej dbać o zęby
ein Loch im Zahn haben [ajn loch ym can haben] - mieć dziurę w zębie
Termin beim Zahnarzt machen [termin bajm canarct machen] - umówić się na wizytę u stomatologa
zur Kontrolle kommen [cur kontrole komen] - przyjść na kontrolę

4. Gramatyka/Grammatik [gramatik] - Zaimek dzierżawczy/Possessivpronomen [posesifpronomen]:

Każdemu zaimkowemu osobowemu (ja, ty, on, ona, my…) odpowiada zaimek dzierżawczy. Służy on do wyrażania przynależności i własności (mój, twój, nasz…) Zaimek dzierżawczy określa zatem, do kogo należy dana osoba lub rzecz. W zdaniu zastępuje rodzajnik i stoi przed rzeczownikiem.

ich - ja du - ty er - on sie - ona es - ono wir - my ihr - wy sie - oni Sie - pan, pani, państwo

mein - mój dein - twój sein - jego ihr - jej sein - jego unser - nasz euer - wasz ihr - ich Ihr - pana, pani, państwa

Jeżeli rzeczownik jest rodzaju męskiego (der) lub nijakiego (das) używa się powyższych zaimków. Jeśli rzeczownik jest rodzaju żeńskiego (die) lub w liczbie mnogiej (die) to należy dodać do powyższych zaimków samogłoskę -e. Wyjątkiem jest zaimek wasze – eure, gdzie zanika w środku e (nie: euere, tylko eure).
Das ist mein Vater und meine Mutter.
Ist das dein Bruder und deine Schwester?
Wo liegt mein Pullover?
Unser Haus ist schön und groß.

4. Krajoznawstwo / Landeskunde [landeskunde]:

Treminvereinbarung beim Zahnarzt
Wie kann man einen Termin beim Zahnarzt in Deutschland machen? Zuerst rufen wir den gewählten Zahnarzt an und sagen zum Beispiel: „Hallo, mein Name ist …. Ich hätte gerne einen Termin bei Ihnen” Man kann auch sagen, welche Beschwerden man hat. In Deutschland ist die zahnärztliche Behandlung möglich, wenn wir eine Krankenversicherung haben. Wenn jemand privat versichert ist oder die Behandlung selbst zahlen kann, heißt er Privatpatient oder Selbstzahler. Die Online-Terminvereinbarung ist heutzutage auch sehr populär und bequem.
Umawianie wizyty u stomatologa
Jak można umówić wizytę u stomatologa w Niemczech? Najpierw dzwonimy do wybranego lekarza dentysty i mówimy przykładowo: „Dzień dobry, nazywam się … Chciałabym umówić wizytę u Pana Doktora.“ Można również powiedzieć, jakie ma się dolegliwości. W Niemczech jest możliwe bezpłatne leczenie dentystyczne, jeśli ma się ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli ktoś jest ubezpieczony prywatnie lub może zapłacić sam za leczenie, nazywa się taką osobę pacjentem prywatnym. Umawianie terminów przez internet jest obecnie także bardzo popularne i wygodne.

ZADANIA/Aufgaben:

1. Setzen Sie das richtige Possessivpronomen ein. Proszę użyć właściwego zaimka dzierżawczego.

a) wir und

unsere

Familie

b) du und

dein

Hund

c) ihr und

euer

Haus

d) er und

sein

Auto

e) die Kranke und

ihre

Schmerzen

2. Setzen Sie das richtige Possessivpronomen ein. Proszę zastosować zaimek dzierżawczy zgodnie z zaimkiem osobowym w nawiasie.

a) Das ist

dein

Zahn. (du)

b) Das ist

unsere

Zahnpasta. (wir)

c) Das ist

mein

Zahnarzt. (ich)

d) Das ist

seine

Zahnbürste. (er)

e) Das sind

Ihre

dritten Zähne. (Sie)

f) Das ist

ihr

Zahnputzglas. (sie - l.mn.)

g) Das ist

ihr

Mutter. (sie - l.poj.)

3. Was passt nicht? Co nie pasuje?

a) die Plombe - die Zahnpasta - die Zahnbürste

die Plombe

b) der Backenzahn - der Schneidenzahn - die Prothese

die Prothese

c) bohren - plombieren - wehtun

wehtun

d) die dritten Zähne - der Eckzahn - künstliches Gebiss

der Eckzahn