LEKCJA 14

Ich koche gern, aber lieber gehe ich ins Restaurant!

Na czternastej lekcji nauczysz się:

• słownictwa przydatnego w kuchni
• nazw produktów spożywczych
• z gramatyki: stopniowania przysłówków viel, gern i gut oraz przysłówków należących do odmiany regularnej
• z wiedzy o krajach niemieckojęzycznych: jak przyrządzić typowo niemiecką Kartoffelsalat

1. Czasowniki / Verben [werbn]:

anbraten [anbratn]  – podsmażyć
backen [bakn] – piec
kochen [kochn] – gotować
schneiden [sznajdn] – kroić
verrühren [vearyrn] – wymieszać
waschen [waszn] – myć
würzen [wyrcn]– przyprawić
zugeben [cugebn] – dodać

2. Zwroty / Ausdrücke [ausdryke]:

in Streifen schneiden [in sztrajfn sznajdn] – kroić w paski
in Würfel schneiden [in wyrfel sznajdn] – kroić w kostkę
in eine Form geben [ in ajne form gebn] – włożyć do foremki

3. Rzeczowniki / Substantive [zubstantiwe]:

der Backofen [bakofn] – piekarnik
der Topf [topf] – garnek
die Pfanne [pfane] – patelnia
der Esslöffel  [eslufel] – łyżka stołowa
der Teelöffel [telufel] – łyżeczka
das Messer [meser] – nóż
die Gabel  [gabel] – widelec
die Birne [byrne] – gruszka
die Erdbeere [erdbejre] – truskawka
die Pflaume [pflaume] – śliwka
die Traube [traube] – winogrono
die Zitrone [citrone] – cytryna
die Gurke [gurke] – ogórek
die Karotte [karote] – marchewka
der Knoblauch [knoblauch] – czosnek
der Spinat [szpinat] – szpinak
der Fisch [fysz] – ryba
der Dorsch [dorsz] – dorsz
der Karpfen [karpfn] – karp
der Lachs [lachs] – łosoś
die Pommes [pomes] – frytki
das Spiegelei [szpigelaj] – jajko sadzone
das Rührei [ruaj] – jajecznica
die Zutaten [cutaten] - składniki
das Kochrezept [kochrecept] – przepis kuchenny

4. Grammatik – die Adverbien viel, gern i gut:

Stopniowanie przysłówków viel, gern i gut:
viel – dużo, wiele       mehr – więcej             am meisten – najwięcej
gern – chętnie            lieber – chętniej         am liebsten – najchętniej
gut – dobrze               besser – lepiej            am besten – najlepiej
Przysłówki viel, gern i gut odmieniają się nieregularnie, według podanego wyżej schematu. Formy stopniowanych przysłówków są nieodmienne. Stopień wyższy to po niemiecku Komparativ, zaś najwyższy – Superlativ. Te trzy przysłówki należą do niewielkiej grupy wyjątków, większość przysłówków odmienia się regularnie:
przez dodanie końcówki –er w stopniu wyższym,
zaś w stopniu najwyższym am przed przysłówkiem i końcówki –sten lub –esten do rdzenia przysłówka, np:
billig – billiger – am billigsten
traurig – trauriger – am traurigsten
W przypadku przysłówków jednosylabowych nad samogłoską pojawia się przegłos, np:
kurz – kürzer – am kürzesten
warm – wärmer – am wärmsten

5. Krajoznawstwo/ Landeskunde [ landeskunde]:

Kartoffelsalat

Zutaten:

1 kg	Pellkartoffeln
2 TL	Senf
3 TL	Zucker
100 ml	Gurkenflüssigkeit
50 ml	Essig
100 ml	Öl
1	Apfel
4	Gewürzgurken
1	Zwiebel
	Salz Pffefer

Kartoffeln mit 1 EL Salz kochen. Senf, Zucker, Gurkenwasser, Essig, Öl, etwas Salz und Pfeffer sowie die Zwiebel in ein großes Glas geben und genau verrühren. Den Apfel, die Gurken und die Pellkartoffeln in kleine Würfel schneiden. In eine große Schüssel immer abwechselnd Pellkartoffelscheiben, Gurke und Apfel und jeweils zwischen die Schichten ein paar Löffel von der Vinaigrette und noch etwas Pfeffer und Salz geben. Der Salat sollte unbedingt mindestens 3 – 4 Stunden durchziehen.

TL – Teelöffel
EL – Esslöffel

Sałatka ziemniaczana

Składniki:

1 kg	obrane kartofle
2 łyżeczki	musztarda
3 łyżeczki	cukier
100 ml	sok z ogórków
50 ml	ocet
100 ml	olej
1	jabłko
4	korniszony
1	cebula
	sól pieprz

Ziemniaki ugotować z jedną łyżką soli. Musztardę, cukier, sok z ogórków, ocet, olej, szczyptę soli i pieprzu oraz cebulę włożyć do dużego naczynia i dokładnie wymieszać. Jabłko, ogórki i obrane kartofle pokroić w drobną kostkę. W dużej misce układać warstwami kawałki ziemniaków, ogórka i jabłka, każdą warstwę polać sosem Vinaigrette oraz posypać pieprzem i solą. Sałatka powinna macerować się przynajmniej 3-4 godziny.
Interessante Kochrezepte finden Sie auf Internetseiten:/Interesujące przepisy można znaleźć na stronach:

www.chefkoch.de
www.schweizerkochrezepte.ch
www.gutekueche.at

ZADANIE/Aufgabe:

1. Ergänzen Sie in der richtigen Form. Proszę uzupełnić w odpowiedniej formie.

Ich kann

gut

kochen. (gut)

Mein Mann isst

mehr

Fisch als Fleisch. (gern)

Sie brät zu

viel

(viel), sie soll

mehr

(viel) kochen.

Ich esse Spiegelei

gern

(gern), aber

lieber

(gern) Rührei.

2. Schreiben Sie Komparativ und Superlativ. Proszę zapisać stopień wyższy i najwyższy.

langsam –

langsamer – am langsamsten

deutlich –

deutlicher – am deutlichsten

weit –

weiter – am weitesten

klug –

klüger – am klügsten

lang –

länger – am längsten

3. Ergänzen Sie. Proszę uzupełnić.

verrühren, kochen, waschen, schneiden

1. Die Nudel in Salzwasser

kochen

2. Rucola und Tomaten………

waschen

3. Die Gemüse in Würzen……..

schneiden

4. Alle Zutaten genau…..

verrühren

4. Was passt nicht in die Reihe? Co nie pasuje do pozostałych słów?

a) der Spinat       b) die Zitrone       c) der Knoblauch     d) der Kartoffel

Odpowiedź B

a) der Lachs     b) der Karpfen       c) der Dorsch        d) das Hähnchen

Odpowiedź D

a) braten      b) kochen      c) schneiden       d) essen

Odpowiedź D

a) der Topf           b) die Pfanne          c) der Teller               d) die Traube

Odpowiedź D

Pozostałe słówka, które pojawiły się podczas tej lekcji:

Langsam [lanksam] – powoli
deutlich [dojtlyś] – wyraźnie
weit [wajt] – daleko
klug [kluk] – mądry

ze stronki Prosenior